Thayamma, 86, has fifteen days to live. This is established at the outset in the form of a doctor’s verdict. And this fractured, provocative and uneven short story unfolds with this knowledge of time remaining. Her grandson sits beside her as she recalls, in short bursts, the span of a life that stretches from her marriage at ten to a twenty-one-year-old husband, across the middle decades of the twentieth century, through the slow attrition of family and community and era. Each vignette is brief, sometimes just a paragraph. Together they build a narrative, a stack of small moments that slowly acquires heaviness.
The family doctor says:
பாட்டியம்மாக்கு அடுத்த ஜென்மம் கிடையாதுன்னு நினைக்கிறேன். அதுதான் இத்தனை நாளாய் இழுக்கிறது. நல்ல வைரம் பாய்ஞ்ச உடம்புதான். நாமெல்லாம் இத்தனை வயசு இருக்கவே மாட்டோம், இருந்தாலும் இவ்வளவு வேதனை தாங்க மாட்டோம்.
It is a strange compliment, when you think about it. Longevity, this collection quietly argues, is not a gift but somewhere between a curse and a form of labour. To live long is to be made to watch – the death of a close family, financial misery, the humiliations visited on daughters. Thayamma has not been spared; she has merely been durable.
Two vignettes, in particular, illuminate what this collection does best. In one, Thayamma describes a dream: a flying horse descends onto their terrace, its mouth dripping blood. Gradually the blood fills the house. She wakes in terror. And that, she tells her grandson with no elaboration, was the last time she had her period. The story does not explain itself; it doesn’t need to. The mythological image – the bloodied celestial horse, the flooded domestic interior – carries the weight of bodily transformation without ever naming it. The woman knows how to speak about her own body as a metaphor.
The other is a story of one evening when her husband took her to a Carnatic concert followed by a poori dinner at Ramasamy Iyer Hotel.
கூட்டம் வெறியாய்க் கைதட்டுகிறது. திருநீலகண்டர், சிவகவி, அசோக்குமார் எல்லாத்திலேர்ந்தும் பாடுகிறார். கச்சேரி முடிஞ்சு ராமசாமி அய்யர் ஓட்டலிலே பூரி வாங்கித் தந்தார் உங்க தாத்தா. சாப்பிட்டுக் கொண்டே, “என்னமாப் பாடறான் மனுஷன்”னார். நான் சும்மாயிருக்க மாட்டேனோ. “ஆளும்தான் எத்தனை அழகு” ன்னுட்டேன். அவ்வளவுதான். பாதிச்சாப்பாட்டிலே, “போறும் போறும், எழுந்திரு” ன்னு சொல்லிக் கிளம்பிட்டார். அதுக்கப்புறம் எம். கே. ட்டிங்க பேச்சே கிடையாது வீட்டிலே.
The story ends there – no commentary, no retrospective judgment. But in its compression, it contains an entire structure of feeling: the flash of a woman’s aesthetic desire exceeding its permitted limits, the swiftness of male pride as punishment, and the particular ache of a pleasure that was also a last time. These are the stories where the collection earns its ambitions.
Alongside the personal, the collection does something equally valuable: in a limited capacity paints the picture of the society. When a brand new son-in-law refuses to enter the first night bedroom until the promised dowry is paid, a Muslim friend quietly removes his gold chain and hands it over. A daughter announces she will marry a man of her own choosing, and – quite surprisingly for the era – the parents eventually relent. Another daughter, in a moment of despair, jumps into a well to kill herself; she holds onto a stone protrusion and screams for help, and what might have been a tragedy becomes something closer to dark comedy, the survival almost accidental. These are not simply cultural details. They document a society in negotiation with itself – between arranged marriage and individual will, between communal solidarity and rigidity, between what can be said and what can only be implied.
The collection is uneven, and this is both a flaw and, in part, a deliberate formal choice. The last ten vignettes are not stories Thayamma tells from her deathbed. Near the end, a doctor administers a shot meant to ease her pain and bring sleep; what is left unsaid is that this is the end. The stories that follow are the grandson’s own memories from childhood – fables Thayamma once told him when he was very young. A snail walks toward a river for a bath, is told the river will only flow next month, and responds serenely: that’s alright, I’ll be on time. These are gentle, unhurried, meant for a child’s patience. Placed against stories of death and desire and survival, they are disorienting.
Yet one can see the formal logic. After the doctor’s needle, Thayamma is no longer narrating. The grandson is. And the stories a grandmother tells a very young child are, necessarily, of a different order – simpler, safer, scaled to a child’s comprehension. That the collection shifts tone here is, perhaps, the author’s way of marking the threshold: Thayamma’s voice is gone, and what remains is only what she left behind in the people she shaped. The fables feel thin not because the author lost interest, but because childhood memory is thinner than lived testimony. The unevenness is earned, even if it strains the reader’s patience.
What finally holds the collection together is not plot or even character in the conventional sense, but the accumulation of last times. The last concert. The last period. The last time she saw her husband. The last time she saw her brother. The last time she sang. Thayamma’s life is a sequence of closings, each one absorbed and carried forward, until there are no more. The forty stories she tells her grandson in fifteen days are not autobiography – they are a form of bequest. She is not explaining herself. She is leaving an imprint.
The forty-first story, her life, we have only in fragments. But the fragments, at their best, are enough.
*
A couple of stories quoted in full:
மதுரையிலே பாகவதர் கச்சேரி. தாத்தா கூட்டிக்கொண்டு போயிருக்கார். கூட்டம் அலைமோதுகிறது. பாகவதர் தங்கப் பழமாக இருக்கார். குரலானால் எட்டூருக்குக் கேட்கும் போல. வெங்கலமாய் இருக்கு. அவர் பாடப்பாட, நாம் கேக்கக் கேக்க மனசை என்னமோ பண்ணுகிறது. எங்கேயோ அத்துவானத்திலே நீந்துகிறது அவர் குரல். ‘ராஜன் மகராஜன்’ எடுக்கிறார். கூட்டம் வெறியாய்க் கைதட்டுகிறது. திருநீலகண்டர், சிவகவி, அசோக்குமார் எல்லாத்திலேர்ந்தும் பாடுகிறார். கச்சேரி முடிஞ்சு ராமசாமி அய்யர் ஓட்டலிலே பூரி வாங்கித் தந்தார் உங்க தாத்தா. சாப்பிட்டுக் கொண்டே,
என்னமாப் பாடறான் மனுஷன்
னார். நான் சும்மாயிருக்க மாட்டேனோ.
ஆளும்தான் எத்தனை அழகு
ன்னுட்டேன்.
அவ்வளவுதான். பாதிச்சாப்பாட்டிலே,
போறும் போறும், எழுந்திரு
ன்னு சொல்லிக் கிளம்பிட்டார். அதுக்கப்புறம் எம். கே. ட்டிங்க பேச்சே கிடையாது வீட்டிலே.
இன்னிக்கென்னமோ அந்த மனுஷர் ஞாபகமாகவே வர்றது கொஞ்சப் பாடா படுத்தியிருக்கார் என்னை. நானும் நல்லவன் இல்லேன்னு வச்சிக்கோ. எவ்வளவோ நானும் படுத்தியிருக்கேன். சரி விடு, மணி என்ன பன்னெண்டு இருக்குமா.
*
ஒரு தடவை ஒரு சொப்பனம். கருநீலத்துல, கருங்கல் பளபளப்புல ஒரு குதிரை. ரெண்டு விலாவிலேயும் மகா பெரிய றெக்கைகள். எங்கேர்ந்தோ பறந்து வருது. றெக்கைலயும் உடம்பு லேயும் கால் குளம்புலேயும் பஞ்சுப் பிசிறு மாதிரி மேகம் ஒட்டி யிருக்கு. கனைக்கிற சத்தத்திலே இடி தோத்துப் போகும். மொட்டை மாடியிலே வந்து இறங்கி படிக்கட்டிலே ஒவ்வொரு படியா நிதானமா நடந்து வருது. நான் படுத்திருக்கிற அறை வாசல்லே வந்து நின்னாச்சு. உள்ளே வருது. எனக்கானா பயமாவும் இருக்கு. பார்த்துக் கொண்டே இருக்கணும்போலவும் இருக்கு. கண் கொட்டாமல் பார்க்கிறேன். குதிரையின் வாயிலேர்ந்து சொட்டுச் சொட்டாய் ரத்தம் கொட்டுகிறது. அப்பறம் கோடு மாதிரி. ரத்தம் அறை முழுக்க நிரம்பித் தரையெல்லாம் பிசுபிசுன்னு ஆகி, கொஞ்ச நேரத்துக்கெல்லாம் அறை முழுக்க ரத்தம். ரத்தத்திலே நான் மிதக்க ஆரம்பிக்கிறேன். திடீர்னு குதிரை என் அடிவயித்திலே ஒரு மிதி வைக்கிறது. நான் மாச விலக்காகி இருக்கிறவள். வாங்கின மிதியில் செத்தாச்சுன்னே நினைச்சுக்கறேன். ஆனா சாகலை. குதிரை மிதி மிதின்னு மிதிச்சு என் உடம்பைக் கூழாய் ஆக்கி ரத்தச் சகதியிலே என்னை விட்டுட்டு விலகும்போதுகூடப் பார்த்துக்கொண்டுதான் இருக்கிறேன். குதிரை வெளியேறிப் பறந்து மறைஞ்சவுடனேயே முழிப்புத் தட்டினது. வேர்த்துக் கொட்டியிருக்கு. அழுகையா வருது. சரி விடு, சொப்பனம்தானேன்னா, மனசு சமாதானமாக மாட்டேனென்கிறது. அதுதான் கடைசித் தடவை. அதுக்கப்புறம் நான் தூரம் விலகவேயில்லை.
Transverse 